Over planning: een tussenstand

In de blog van 20 augustus besteedde ik aandacht aan de planning van de cursus, met als tip om te vertrekken vanuit het Individual Oral – het eerste examenonderdeel immers. Nu ik daadwerkelijk van start ben gegaan met mijn leerlingen in DP1 merk ik diverse dingen op die relevant zijn voor de planning. Hieronder zal ik er drie bespreken.

De flexibiliteit van de lijst

Een correcte literatuurlijst dient aan heel wat eisen te voldoen. Op het eerste gezicht is het een complexe puzzel, maar bij nader inzien blijken de vereisten voor ‘tijd’ en ‘plaats’ gemakkelijk te halen. Immers, wanneer de moderne teksten verdeeld zijn over de 20e en 21e eeuw, is slechts één historische tekst nodig. En omdat de leerling miniaal drie teksten in vertaling leest, zal ook het criterium ‘drie plaatsen’ geen probleem opleveren. Nieuw is het criterium ‘twee continenten’. Maar met de ruime aandacht voor literatuur in vertaling én de uitgebreide PRL ligt het sowieso voor de hand om de blik ook buiten Europa te richten. Ik ervaar veel vrijheid in de keuze van teksten, en wanneer ik wil variëren om zo goed mogelijk aan te kunnen sluiten bij de interesses en behoeften van de leerling, blijkt het geen probleem om de lijst ‘correct’ te houden.

De afname van het mondeling examen

Cruciaal voor de planning van de cursus is het Individual Oral. De IB-gids raadt aan om het IO aan het einde van DP1 of het begin van DP2 af te nemen. Ik denk dat er veel voor te zeggen valt om het IO vroeg te plannen, want in het examenjaar hebben leerlingen al meer dan genoeg deadlines, o.a. voor het Extended Essay. Als het IO al aan het einde van DP1 wordt gedaan, heeft dit als consequentie dat er in een flink tempo moet worden gelezen om de leerling genoeg keuze te bieden uit diverse combinaties en global issues.

De keuze van een global issue

Iets wat ik me van het begin af aan heb afgevraagd: is het handig om de leerling te sturen in de richting van een global issue? Of is het beter de leerling geheel vrij te laten zélf het global issue te kiezen? De IB-gids schrijft het tweede voor. Maar enige sturing lijkt wel zo prettig, want wat als de leerling aan het einde van DP1 vijf teksten heeft gelezen die niet of nauwelijks aanknopingspunten bieden voor een overeenkomstig global issue? Voor een goede voorbereiding op het IO is het van belang dat er raakvlakken zijn.

Als docent kun je overwegen om teksten in paren aan te bieden. Bijv. teksten over vluchtelingenproblematiek (één oorspronkelijk Nederlandstalige tekst + één tekst in vertaling). Maar dit heeft als nadeel dat de leerling dan weinig vrijheid heeft het global issue zelf te kiezen. Misschien dat ‘de gulden middenweg’ de beste optie is: de teksten niet willekeurig kiezen, maar zodanig dat er raakvlakken zijn op allerlei niveaus. Wanneer leerlingen in hun portfolio reflecteren aan de hand van de vijf fields of inquiry (zie blz. 57 van de IB-gids), blijken er in de praktijk soms onvermoede overeenkomstige global issues te zijn tussen twee teksten. Dit kan zorgen voor een verrassende, spannende invalshoek. Voor mijn gevoel ligt de charme hierbij in het ontginnen van de culturele component. Ik denk dat dát in de voorbereiding op het IO moet worden aangemoedigd, zodat de tekst in vertaling fungeert als een tekst geschreven vanuit een ander maatschappelijk, cultureel en/of historisch perspectief.

Pieter van der Vorm

Abonneren op de blog? Op deze plek verschijnt elke dinsdag een blog. Telkens over een aspect van het IB-onderwijs. Leest u de blog graag en wilt u hem automatisch ontvangen? Dat kan! U kunt zich abonneren door een mail te sturen naar pieter@vormtutoring.com. In dat geval ontvangt u de nieuwste blog elke dinsdag in uw mailbox.

Plaats een reactie